Lúa là cây trồng chủ lực ở Việt Nam. Để tạo ra những vùng chuyên canh sản xuất lúa có năng suất cao, chất lượng tốt đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm thì ngoài các yếu tố thâm canh tăng năng suất, đặc biệt là khâu sản xuất chế biến giống cũng phải được quan tâm sao cho lúa giống đạt được các chỉ tiêu theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 01–54:2011/BNNPTNT về chất lượng hạt giống lúa.

Vì thế, từ năm 2021 đến năm 2022, ThS. Nguyễn Văn Tiến đã phối hợp với các cộng sự tại Viện nghiên cứu thiết kế chế tạo máy nông nghiệp thực hiện đề tài: “Hoàn thiện quy trình công nghệ và thiết bị trong dây chuyền chế biến lúa giống quy mô năng suất Q = 20 tấn/lần sấy”.

Đề tài hướng đến thực hiện các mục tiêu sau: nghiên cứu tình hình về thiết bị (lò đốt, hệ thống sấy và thiết bị vận chuyển) hiện đang sử dụng trong lĩnh vực chế biến sấy hạt giống; nghiên cứu hoàn thiện quy trình công nghệ chế biến sấy hạt giống; làm chủ công nghệ, thiết kế chế tạo được thiết bị trong nước không cần nhập khẩu; hoàn thiện thiết kế chế tạo các thiết bị chính chính cải tiến trong dây chuyền chế biến sấy hạt giống quy mô công nghiệp đạt yêu cầu kỹ thuật về nâng cao công suất nhiệt cho lò đốt và hiệu quả quá trình sấy và chất lượng sản phẩm hạt giống; và nghiên cứu xác định các cải tiến mới về kỹ thuật đối với lò đốt, hệ thống sấy về thông số kỹ thuật của thiết bị phù hợp với với quy mô công nghiệp.

Nhóm nghiên cứu đã xây dựng đề án tiền khả thi cho dây chuyền thiết bị sản xuất, chế biến hạt lúa giống với năng suất 20 tấn cho mỗi lần sấy; đồng thời hoàn thiện thiết kế các máy chính, chế tạo đầy đủ các thiết bị trong dây chuyền công nghệ. Kết quả nghiên cứu đã được chuyển giao cho cơ sở sản xuất và toàn bộ dây chuyền thiết bị được lắp đặt, đưa vào vận hành sản xuất thực tế.

Kết quả chạy thử không tải và có tải cho thấy dây chuyền thiết bị vận hành ổn định, đạt năng suất và chất lượng sản phẩm phù hợp với tiêu chuẩn thiết kế, được các bên nghiệm thu và xác nhận. Chất lượng dây chuyền được minh chứng thông qua các chỉ tiêu kỹ thuật chủ yếu như: độ đồng đều của độ khô sản phẩm sấy đạt trên 99,69%; tỷ lệ hạt bị rạn nứt và vỡ vụn thấp, lần lượt khoảng 0,15% và 1,25%. Đặc biệt, dây chuyền cho hiệu quả tiết kiệm nhiên liệu đốt cao, giảm khoảng 16% so với kết quả tính toán của mô hình toán học trong nghiên cứu và tiết kiệm từ 18–27% so với các dây chuyền đang được sử dụng tại nhiều cơ sở khác, kể cả các dây chuyền nhập khẩu từ Hàn Quốc và châu Âu.

Ngoài ra, trong quá trình thực hiện, các tác giả đã ứng dụng các phương pháp tính toán, phân tích trên phần mềm chuyên dụng nhằm giảm thiểu sai số lý thuyết, qua đó cải tiến kết cấu, thiết bị và hoàn thiện bản vẽ thiết kế cho một số thiết bị trọng yếu trong hệ thống dây chuyền, góp phần nâng cao hiệu quả vận hành và khả năng ứng dụng thực tiễn của dự án nghiên cứu.

Có thể tìm đọc toàn văn báo cáo kết quả nghiên cứu (mã số 21770/2022) tại Cục Thông tin, Thống kê.

N.P.D (NASTIS)