Hiện nay, hoạt động khai thác khoáng sản (KTKS) nhất là đối với các kim loại như vàng, quặng chì - kẽm, quặng mangan v.v... diễn biến ngày càng phức tạp; các khu vực diễn ra KTKS không theo quy hoạch và trái phép thường ở vùng sâu, vùng xa; nơi có hạ tầng thấp kém, đi lại hết sức khó khăn, việc tiếp cận rất phức tạp. Công tác thanh tra, kiểm tra đang diễn ra rất phức tạp, các vùng KTKS tràn lan, rộng khắp các tỉnh. Hiện trạng KTKS còn nhiều bất cập. Công nghệ còn chưa được ứng dụng để hỗ trợ cho công tác thanh tra, kiểm tra.

Từ thực tế trên, nhóm nghiên cứu của ThS. Lê Minh Huệ tại Đài Viễn thám Trung ương đã thực hiện đề tài: “Giám sát kiểm soát hoạt động khai thác khoáng sản tại một số tỉnh trọng điểm phía Bắc bằng công nghệ kết hợp ảnh viễn thám và ảnh chụp từ thiết bị bay không người lái” trong thời gian từ năm 2020 đến năm 2022.

Đề tài hướng đến thực hiện mục tiêu sau: kiểm chứng và đánh giá hiệu quả ứng dụng công nghệ sử dụng kết hợp ảnh viễn thám và ảnh chụp từ thiết bị bay không người lái trong việc giám sát, kiểm soát hoạt động KTKS, hỗ trợ công tác quản lý nhà nước về khoáng sản; và ban hành được quy trình kết hợp ảnh viễn thám và ảnh chụp từ thiết bị bay không người lái trong việc giám sát, kiểm soát hoạt động KTKS tại một số tỉnh trọng điểm phía Bắc Việt Nam.

Sau hai năm nghiên cứu, đề tài đã thu được các kết quả như sau:

- Sử dụng ảnh viễn thám vệ tinh có phân giải trung bình (ảnh Sentinel-2) cho việc phân tích, chiết xuất thông tin về hoạt động KTKS trên phạm vi 28 tỉnh phía Bắc Việt Nam.

- Sử dụng ảnh viễn thám phân giải cao (ảnh VNREDSat-1 hoặc ảnh SPOT6, 7 ...) có độ phân giải tới 2,5m hoặc 1,5m để xác định diễn biến tại những vùng mà ảnh viễn thám phân giải trung bình không phân biệt được rõ. Dự án đã thực hiện tại một số vùng thuộc 5 tỉnh: Lào Cai, Yên Bái, Phú Thọ, Quảng Ninh và Thanh Hóa. Đây là 5 tỉnh trọng điểm phía Bắc Việt Nam về hoạt động KTKS.

- Thiết kế bay chụp ảnh bằng thiết bị bay không người lái (UAV) tại một số mỏ đang khai thác thuộc tỉnh Yên Bái và tỉnh Thanh Hóa.

- Xây dựng quy trình công nghệ kết hợp ảnh viễn thám và ảnh chụp từ thiết bị bay không người lái trong việc theo dõi, kiểm soát hoạt động KTKS, phát hiện hoạt động KTKS trái phép tại một số tỉnh trọng điểm phía Bắc Việt Nam

- Xây dựng quy trình phối hợp trong theo dõi hoạt động KTKS giữa Cục Viễn thám quốc gia và Cục Kiểm soát hoạt động khoáng sản miền Bắc - Tổng cục Địa chất và khoáng sản Việt nam trong theo dõi, kiểm soát hoạt động KTKS.

Việc phát hiện các khu vực nghi ngờ có hoạt động KTKS không đúng phép, trái phép ở những vị trí khó khăn, khả năng tiếp cận bằng đường bộ thấp hoặc khu vực bị che chắn tầm nhìn, giúp các cơ quan chức năng có một công cụ độc lập, giảm sự phụ thuộc hoàn toàn vào phát hiện của người dân hoặc cán bộ thanh tra, kiểm tra.

Có thể tìm đọc toàn văn Báo cáo kết quả nghiên cứu (mã số 21216/2022) tại Cục Thông tin, Thống kê.

N.P.D (NASTIS)